سن ها (Sesame Stink Bugs) (Pentatomidae, Coreidae) یکی از مخرب ترین آفات مرحله زایشی کنجد هستند که مستقیماً به دانه های در حال تشکیل حمله کرده و کیفیت و کمیت روغن و دانه را به شدت کاهش می دهند. سن های زیان آور کنجد با استایلت (نیش بلند و مجهز) خود به داخل بافت گیاه فرو رفته و شیره را می مکند. گونه های مهم این آفت کنجد عبارتند از:
- خانواده Pentatomidae (سن های بدبو)
- سن قهوه ای (Eurygaster spp.)
- خانواده Coreidae (سن های حاشیه برگ)
علائم تشخیص مزرعه کنجد به آفت سن
- مشاهده حشرات بالغ یا پوره ها روی غلاف ها
- دسته های تخم در زیر برگ ها
- غلاف های بدشکل با نقاط ریز تیره روی آنها
- دانه های چروکیده و پوک داخل غلاف های آلوده
- بوی بد (در برخی گونه ها) هنگام برهم زدن بوته های آلوده به این آفات کنجد

چطور آفت سن زیان آورد کنجد را کنترل کنیم؟
پایش و ردیابی (تعیین زمان دقیق مبارزه)
- شروع پایش: از زمان تشکیل اولین غلاف های کوچک
- روش: بازدید هفتگی مزرعه و بررسی ۱۰۰ بوته به صورت تصادفی
- آستانه زیان اقتصادی (برآوردی): مشاهده ۲-۳ سن بالغ یا پوره سن بالا در هر متر مربع یا آلودگی ۱۰-۱۵٪ از غلاف ها
اقدامات زراعی و مکانیکی
- شخم پاییزه و از بین بردن بقایا
- وجین علف های هرز میزبان
- تناوب زراعی
- استفاده از تله های فرمونی و نوری (در صورت وجود)
کنترل بیولوژیک
- استفاده از زنبورهای پارازیتوئید تخم سن ها (مانند Telenomus).
- شکارگرهای طبیعی (سن های شکارگر، کفشدوزک ها)
کنترل شیمیایی (آخرین خط دفاعی)
نکته طلایی: زمان سمپاشی مزرعه کنجد آلوده به آفت سن، از نوع سم مهم تر است. بهترین زمان، هنگام ظهور اولین پوره ها روی غلاف های کنجد است، زیرا پوره ها نسبت به بالغ ها حساس ترند و هنوز جمعیت بالا نرفته است.
در حال دریافت اطلاعات ...