پروانه بذرخوار کنجد (Antigastra catalaunalis) که به نام کرم غلاف خوار کنجد نیز شناخته میشود، یکی از مهم ترین و خسارت زاترین آفات کنجد در ایران و جهان است. این آفت به دلیل تغذیه لاروها از دانه های در حال تشکیل، می تواند خسارت اقتصادی سنگینی وارد کند، در سال بسته به شرایط ۳-۵ نسل دارد.


پروانه بذرخوار چه خسارت هایی به مزرعه کنجد میزند؟

مرحله رویشی

  • لاروهای جوان پروانه بذرخوار ابتدا از پارانشیم برگ تغذیه کرده و پنجه های ابریشمی ایجاد می کنند.
  • معمولاً حاشیه برگ را به سمت داخل می پیچند و داخل آن پنهان می شوند و از آن قسمت تغذیه می کنند.

مرحله زایشی (تشکیل غلاف/کپسول) - خسارت اصلی

  • لاروها به غلاف های جوان کنجد حمله کرده و از طریق دهانه غلاف وارد شده و از دانه های نرم و در حال تشکیل تغذیه می کنند.
  • دانه ها کاملاً از بین رفته یا چروکیده و غیرقابل فروش می شوند.
  • غلاف های آلوده اغلب قهوه ای رنگ، کوچک و بدشکل شده و ممکن است بریزند.
  • در طغیان شدید این نوع از آفات کنجد، تمام محصول یک مزرعه می تواند نابود شود.

پروانه بذرخوار کنجد


نشانه های حضور آفت پروانه بذرخوار کنجد

  • مشاهده فضولات لاروی (ذرات ریز سیاه) در اطراف یا داخل غلاف ها
  • تارهای ابریشمی روی برگ ها و غلاف ها
  • مشاهده خود لارو به رنگ سبز کمرنگ با سر قهوه ای
  • پروانه های کوچک در مزرعه

چطور آفت کرم غلاف خوار کنجد را از بین ببریم؟

اقدامات زراعی و مکانیکی

  • شخم عمیق پس از برداشت برای از بین بردن شفیره ها.
  • جمع آوری و سوزاندن بقایای آلوده.
  • تناوب زراعی: کشت کنجد در زمین هایی که سال قبل کنجد کشت نشده باشد.
  • کشت زودهنگام برای فرار از اوج جمعیت آفت.
  • استفاده از ارقام مقاوم (در صورت دسترسی).
  • نظارت و ردیابی: نصب تله های نوری یا تله های فرمونی برای ردیابی زمان ظهور پروانه های بالغ.

کنترل بیولوژیک

  • زنبورهای پارازیتوئید تخم و لارو.
  • استفاده از آفت کش های میکروبی مانند باسیلوس تورینجینسیس (Bt).

کنترل شیمیایی (به عنوان آخرین راه حل)

  • زمان طلایی سمپاشی: همزمان با ظهور لاروهای سنین اول (قبل از ورود به غلاف)
  • استفاده از سموم مجاز با رعایت دوره کارنس

محصولات پیشنهادی